Weeral WO2

De aanslag op het Twintigste Jodenkonvooi (deel 2): tussen herinnering en geschiedenis

www.weeralwo2.be — Tue, 14 Apr 2026 20:00:00 +0000

In deze vervolgaflevering kijken Nico Wouters en Koen Aerts naar de herinnering over het 20ste konvooi en de spanning tussen de verhalen van getuigen en de archiefbronnen. Komt onze herinnering overeen met de historische werkelijkheid? Wanneer nieuwe feiten worden onthuld, blijkt deze verzetsaanslag niet zo uniek als we vandaag denken. Maar toch komen Nico en Koen uiteindelijk tot een verrassend positief besluit.

De aanslag op het Twintigste Jodenkonvooi (deel 1): het historische verhaal

www.weeralwo2.be — Tue, 07 Apr 2026 14:43:36 +0000

Op 19 april 1943 deden drie jonge verzetsmannen het ondenkbare. Ze stopten een deportatietrein met Joden richting Auschwitz en lieten zeventien mensen ontsnappen. Wat gebeurde er die beruchte avond? En wie waren deze verzetsmensen?

Elk vanuit hun eigen perspectief, bekijken Koen en Nico in detail wat er precies gebeurde tijdens die beruchte rit van het iconische 20ste konvooi.

Meer weten?

Er zijn diverse online teksten beschikbaar. Zoals:

Een artikel op de website van de VRT: https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2018/04/19/75-jaar-geleden--unieke-reddingsactie-bij-jodentransport-in-boor/

Een artikel van Nico Wouters op www.belgiumwwII.be : https://www.belgiumwwii.be/nl/belgie-in-oorlog/artikels/19-april-1943-het-20ste-jodentransport.html

Een artikel op de website van FARO: https://faro.be/erfgoeddag/nieuws/de-overval-op-het-xxe-konvooi

En voor wie dieper wil graven:

Aerts Koen, “Contre le Cinéma? The Attack on the Twentieth Convoy: a Plea for the Fictionalization of the Holocaust and the Hero”, in: Crahay Frédéric (ed.), Trains and the Holocaust. From a Symbol of Progress to a Genocidal Tool, Brussels, Auschwitz Foundation, 2023, pp. 63-74.

Marion Schreiber & Jan Gielkens Jan, Stille rebellen: de overval op deportatietrein nr. 20 naar Auschwitz, Amsterdam/Antwerpen, 2001

Michiels Marc & Van den Wijnaert Mark, Het XXste transport naar Auschwitz, Antwerpen, 2012.

Laurence Schram, Dossin. Wachtkamer van Auschwitz, Brussel, 2018.

Weyssow Daniel, Struyven Jo & Baumann Roland, Paysages d'évasion du XXe convois, Bruxelles, 2023.

Was het verzet in Vlaanderen zwakker dan in Franstalig België?

www.weeralwo2.be — Tue, 03 Mar 2026 10:40:31 +0000

Franstaligen stonden in het verzet en Vlamingen collaboreerden. Schrijver Hugo Claus zei ooit dat het verzet in Vlaanderen enkel bestond uit wat “vreemd mijnwerkersschorem”. Maar stond het verzet er echt zwakker en hoe valt dat te verklaren?

Nico Wouters en Koen Aerts geven de recente cijfers en kijken kritisch naar de verklaringen. Nico en Koen zouden zichzelf niet zijn, als ze ook niet afkwamen met eigen hypothesen. En een herwaardering van de Kempen mag volgens Koen ook niet ontbreken.

Hugo Claus had ongelijk! En leve het Kempisch Legioen!

Meer informatie

De themapagina 'verzet' van de website www.belgiumwwii.be biedt een rijkdom aan korte bijdragen over het verzet in België.
Ook een handige online tekst, is het lemma 'verzet' in de Digitale Encyclopedie van de Vlaamse Beweging: https://devb.be/id/ter-000743
Een handige synthese van het verzet in België werd door Fabrice Maerten geschreven: "Het verzet. Antifascisme en patriottisme", in Mark Van den Wijngaert (dir.), België tijdens de Tweede Wereldoorlog, 2de uitgave, Antwerpen : Manteau, 2015, p. 207-264
Voor wie dieper wil graven, is het themanummer over het verzet van het Belgisch Tijdschrift voor Nieuwste Geschiedenis uit 2022 volledig toegankelijk,